1. Ana sayfa
  2. Blog
  3. Ürün maliyeti nasıl hesaplanır? Doğru fiyatlamanın temeli

Rehber

Ürün maliyeti nasıl hesaplanır? Doğru fiyatlamanın temeli.

Yanlış hesaplanan maliyet, satılan her üründe fark edilmeden zarar etmek demektir. Ticaret ve üretim işletmeleri için maliyet kalemlerini ve hesaplama yaklaşımlarını anlattık.

Ürün maliyeti hesaplama rehberi kapak görseli

Satış fiyatını belirlerken çoğu işletme alış fiyatının ya da hammadde bedelinin üzerine bir kâr oranı ekler. Oysa ürünün gerçek maliyeti çoğu zaman bundan yüksektir. Doğru maliyet, doğru fiyatın ve sürdürülebilir kârlılığın temelidir.

Ticaret işletmesinde maliyet

Al-sat yapan bir işletmede ürün maliyeti yalnızca tedarikçi faturasındaki birim fiyat değildir. Taşıma, sigorta, gümrük, depolama ve ödeme vadesinin finansman maliyeti de ürünün üzerine yüklenmelidir. İthal ürünlerde bu masrafların ürünlere doğru dağıtılması özellikle önemlidir.

Üretim işletmesinde maliyet kalemleri

  • Direkt ilk madde ve malzeme: Reçetede yer alan hammadde ve yarı mamuller.
  • Direkt işçilik: Ürünün üretiminde doğrudan harcanan işçilik süresi ve bedeli.
  • Genel üretim giderleri: Enerji, amortisman, bakım, kira gibi ürünlere dağıtılması gereken giderler.
  • Fire ve hurda: Üretim sırasında kaybolan ya da kullanılamaz hâle gelen malzeme.

Standart maliyet ile gerçekleşen maliyet

Standart maliyet, reçeteye ve planlanan sürelere göre hesaplanan teorik maliyettir. Gerçekleşen maliyet ise iş emrinde fiilen tüketilen malzeme, harcanan süre ve oluşan fire üzerinden hesaplanır. İkisi arasındaki fark, verimsizliğin nerede olduğunu gösterir: fazla fire, uzun süren operasyon ya da pahalı alternatif malzeme kullanımı gibi.

Maliyet hesabında sık yapılan hatalar

  • Fireyi maliyete hiç yansıtmamak
  • Yarı mamullerin maliyetini ana ürüne aktarmamak
  • Hammadde fiyat artışlarını reçete maliyetine geç yansıtmak
  • Genel giderleri tüm ürünlere eşit dağıtmak
  • Dövizli alımlarda kur farkını maliyetten ayrı tutmak

Maliyeti fiyatlamaya bağlamak

Maliyet bilgisi, fiyat listeleri ve iskonto politikasıyla birlikte değerlendirilmelidir. Bayi ve müşteri bazında farklı iskonto oranları uygulayan işletmeler, en düşük fiyatlı satışta bile kâr bıraktıklarından emin olmalıdır.

Maliyetini bilmediğiniz ürünün kârını da bilemezsiniz.

Opak ile maliyet görünürlüğü

Opak İleri Üretim; çok seviyeli reçete, operasyon bazlı süre ve fire takibi ile gerçekleşen üretim maliyetini hesaplar. İthal ürünlerde Dış Ticaret modülü ithalat dosyasındaki masrafları ürünlere dağıtır. Böylece fiyatlama kararınızı tahmine değil, gerçek veriye dayandırırsınız.

İleri Üretim’i inceleyin

SSS

Sık Sorulan Sorular.

Giderle en ilişkili dağıtım anahtarını seçerek. Makine yoğun üretimde makine saati, emek yoğun üretimde işçilik saati sık kullanılır. Örnek: Ayın genel üretim gideri 100.000 TL, toplam makine çalışma süresi 2.000 saat ise saat başı yük 50 TL'dir; 3 makine saati harcayan bir ürüne 150 TL genel gider yüklenir. Giderleri tüm ürünlere eşit bölmek, az kaynak kullanan ürünleri pahalı, çok kullananları ucuz gösterir ve fiyatlamayı yanıltır.

Hammadde fiyatları hızlı değişiyorsa her önemli alımdan sonra, değilse en az ayda bir maliyet güncellenmelidir. Standart maliyetleri çeyrek dönemlerde gözden geçirmek, gerçekleşen maliyeti ise her iş emri kapandığında hesaplamak iyi bir düzendir. Standart ile gerçekleşen arasındaki fark belirlediğiniz bir eşiği aştığında fiyat listesini de yeniden değerlendirin. Opak İleri Üretim gerçekleşen maliyeti iş emri bazında hesaplar.

Kâr marjı kârın satış fiyatına, maliyet üzerine kâr oranı ise kârın maliyete oranıdır. Maliyeti 80 TL olan ürünü 100 TL'ye satarsanız kâr 20 TL'dir; marj %20 (20 ÷ 100), maliyet üzerine kâr oranı %25 (20 ÷ 80) olur. İki oranın karıştırılması sık yapılan bir hatadır. Hedef marjdan fiyata gitmek için şu formül kullanılır: Satış fiyatı = Maliyet ÷ (1 − Hedef marj); örnekte 80 ÷ 0,80 = 100 TL.

Paket OluşturDemo Talep Et