İthalat, ihracat ya da yurt içinde döviz bazlı fiyatla çalışan işletmeler için kur hareketleri yalnızca bir piyasa haberi değildir; doğrudan kârlılığı etkiler. Fatura kesildiği gün ile ödemenin yapıldığı gün arasındaki kur değişimi kur farkı olarak ortaya çıkar.
Kur farkı neden oluşur?
Diyelim ki bir müşteriye döviz cinsinden fiyatlanan bir satış yaptınız ve fatura günündeki kurla Türk lirası karşılığını kaydettiniz. Müşteri ödemeyi bir ay sonra yaptığında kur değişmişse, tahsil edilen tutarın TL karşılığı ilk kayıttan farklı olur. Bu fark, işletme lehine ya da aleyhine bir kur farkıdır.
Kur farkının muhasebesel ve vergisel boyutu
Kur farkının nasıl belgeleneceği (örneğin kur farkı faturası düzenlenip düzenlenmeyeceği) ve KDV açısından nasıl değerlendirileceği, işlemin niteliğine ve güncel mevzuata göre değişir. Bu konuda işletmenize özel uygulamayı mali müşavirinizle netleştirmenizi öneririz. Bu yazıda konunun operasyonel takibine odaklanıyoruz.
Dövizli işlemleri doğru takip etmek için
- Döviz carileri: Döviz bazlı çalışılan müşteri ve tedarikçilerin bakiyesini hem döviz hem TL olarak izleyin.
- Belge kuru: Her faturada kullanılan kuru kayıt altına alın.
- Ödeme kuru: Tahsilat ve ödemelerde gerçekleşen kuru kaydedin.
- Dönem sonu değerleme: Açık döviz bakiyelerinin dönem sonundaki kurla değerlemesini yapın.
- Raporlama: Kur farkı gelir ve giderlerini ayrı raporlayın.
İthalatta kur farkı ve maliyet
İthal edilen ürünün gerçek maliyeti, yalnızca tedarikçi faturasından ibaret değildir. Navlun, sigorta, gümrük vergisi, depolama ve kur farkları da ürün maliyetine dahil edilmelidir. Bu masraflar doğru dağıtılmadığında satış fiyatı yanlış belirlenir ve kâr marjı sanılandan düşük çıkar.
Kur riskini azaltmanın pratik yolları
- Satış ve alış para birimlerini mümkün olduğunca eşleştirmek
- Döviz bazlı fiyat listelerini kurdaki değişime göre düzenli güncellemek
- Uzun vadeli döviz alacaklarını yakından izlemek
- Açık döviz pozisyonunu düzenli raporlamak
Opak Dış Ticaret ile kur takibi
Opak Dış Ticaret modülü; ithalat dosyalarında masraf dağıtımı, ihracatta proforma ve GTİP bilgisi ile döviz işlemlerinde kur farkı hesabını aynı sistemde sunar. Böylece ithal ürünün depoya giren gerçek maliyeti ve dövizli carilerin güncel durumu tek yerden izlenir.
