Türkiye’de ticari hayatta çek ve senet, vadeli satışın ve tahsilatın en yaygın araçlarından biri olmaya devam ediyor. Ancak kıymetli evrak sayısı arttıkça hangi çekin nerede olduğu, hangisinin ciro edildiği, hangisinin bankada tahsilde beklediği takip edilemez hâle gelir. Bu da hem nakit planını hem de risk yönetimini zorlaştırır.
Çek ve senet takibinde temel kavramlar
- Portföy: İşletmenin elinde bulunan, henüz kullanılmamış müşteri çek ve senetleri.
- Ciro: Müşteriden alınan evrakın bir tedarikçiye ödeme olarak verilmesi.
- Tahsile verme: Evrakın vadesinde tahsil edilmek üzere bankaya teslim edilmesi.
- Teminat: Evrakın kredi ya da limit karşılığı bankaya verilmesi.
- Karşılıksız / protestolu: Vadesinde ödenmeyen evrak.
Adım adım çek ve senet takibi
1. Evrakı alır almaz kaydedin
Keşide eden, banka, şube, çek numarası, vade, tutar ve alındığı cari bilgisi eksiksiz kaydedilmelidir. Sahada alınan evrakın merkeze ulaşmasını beklemek yerine alındığı anda sisteme işlenmesi, kayıp riskini azaltır.
2. Her evrakın durumunu izleyin
Bir çek portföyde, ciro edilmiş, bankada tahsilde, teminatta, tahsil edilmiş ya da karşılıksız olabilir. Her durum değişikliği hem evrakın kendisine hem de ilgili cari hesaplara yansımalıdır.
3. Vade raporuyla nakit planı yapın
Önümüzdeki günlerde vadesi gelecek alınan ve verilen evrakları birlikte görmek, nakit açığını önceden fark etmenizi sağlar.
4. Riski cari bazında ölçün
Bir müşterinin açık hesap bakiyesine ek olarak portföydeki çekleri de risk olarak değerlendirilmelidir. Ciro edilmiş ama vadesi gelmemiş müşteri çekleri de dolaylı risk oluşturur.
Sık yapılan hatalar
- Ciro edilen evrakın portföyden düşülmemesi
- Bankaya tahsile verilen çeklerin tahsil sonucunun geç işlenmesi
- Karşılıksız çıkan evrakın cari hesaba geri yansıtılmaması
- Çek riskinin cari risk limitine dahil edilmemesi
Opak ile çek ve senet yönetimi
Opak ERP’de çek ve senet hareketleri cari hesaplarla bağlantılı tutulur. Sahada çalışan ekipler için E-Plasiyer, nakit ve kredi kartının yanında çek ve senet tahsilatlarını da sahada kaydetmenizi, cari risk aşımında uyarı almanızı sağlar. Böylece evrak, plasiyerin çantasında beklemeden merkezde görünür olur.
