1. Ana sayfa
  2. Blog
  3. ABC analizi ile stok yönetimi: Önce neye odaklanmalı?

Rehber

ABC analizi ile stok yönetimi: Önce neye odaklanmalı?.

Binlerce ürünün hepsine aynı özeni göstermek mümkün değil. ABC analiziyle stokların küçük bir kısmının değerin büyük kısmını oluşturduğunu görün ve önceliklerinizi belirleyin.

ABC analizi ile stok yönetimi kapak görseli

Bir depoda binlerce ürün olabilir; ama bu ürünlerin hepsi işletme için aynı önemde değildir. Genellikle ürünlerin küçük bir bölümü satış ya da stok değerinin büyük kısmını oluşturur. ABC analizi, bu gerçeği stok yönetimine uygulayan basit ve güçlü bir yöntemdir.

ABC analizi nedir?

  • A grubu: Ürün sayısının küçük bir kısmı, değerin büyük bölümü (genellikle değerin yaklaşık %70–80’i).
  • B grubu: Orta önemdeki ürünler.
  • C grubu: Ürün sayısının büyük kısmı, değerin küçük bölümü.

Oranlar işletmeden işletmeye değişir; önemli olan ürünleri katkılarına göre sıralayıp gruplamaktır.

ABC analizi nasıl yapılır?

  • Belirli bir dönemin (örneğin son 12 ay) satış ya da tüketim verisini alın.
  • Her ürün için yıllık değeri hesaplayın (miktar × birim maliyet).
  • Ürünleri değere göre büyükten küçüğe sıralayın.
  • Kümülatif yüzdeleri hesaplayın.
  • Belirlediğiniz eşiklere göre A, B ve C gruplarına ayırın.

Analizin sonuçlarını nasıl kullanmalı?

Sayım sıklığı

A grubunu sık, B grubunu daha seyrek, C grubunu yılda bir ya da iki kez sayın. Döngüsel sayım planını bu gruplara göre kurmak sayım yükünü azaltır.

Sipariş politikası

A grubunda tedarik süresi ve talep yakından izlenmeli, sipariş noktaları sık güncellenmelidir. C grubunda daha basit kurallar yeterlidir.

Depo yerleşimi

Sık hareket eden ürünleri sevkiyat alanına yakın, kolay erişilen raflara yerleştirmek toplama süresini kısaltır. Bunun için değerin yanında hareket sıklığına göre de bir sınıflandırma yapılabilir.

Tedarikçi ilişkileri

A grubu ürünlerin tedarikçileriyle performans ve fiyat görüşmeleri önceliklidir.

ABC analizini XYZ ile birleştirin

XYZ analizi, ürünleri talebin ne kadar düzenli olduğuna göre sınıflandırır. Değeri yüksek ama talebi düzensiz bir ürün (AZ) ile değeri yüksek ve talebi düzenli bir ürünün (AX) stok politikası farklı olmalıdır.

ABC analizi size her şeyi aynı anda düzeltmeye çalışmak yerine, en çok fark yaratacak yerden başlamayı öğretir.

Opak ile analiz

Opak ERP’de satış ve stok hareketleri tek veritabanında olduğu için ürün bazında değer ve hareket analizleri doğrudan yapılabilir. AI Rapor ile satış, stok ve tahsilat panolarına ulaşabilir, raporları tek tıkla dışa aktarabilirsiniz.

Ücretsiz demo isteyin

SSS

Sık Sorulan Sorular.

Çoğu işletme için yılda bir ya da iki kez yeterlidir; ürün yelpazesi hızlı değişen ya da sezonluk satış yapan işletmelerde çeyrek dönemde bir yenilemek daha doğru olur. Yeni ürünlerin henüz yeterli verisi olmadığından ilk aylarda geçici bir sınıf verip sonra analize dahil edin. Sınıf değiştiren ürünleri ayrıca listeleyin: A'dan C'ye düşen bir ürün, sipariş politikası ve raf yeri için de değişiklik gerektirir.

Amacınıza göre seçin. Stok yatırımını yönetmek için tüketim değeri (miktar × birim maliyet), kârlılık odaklı kararlar için brüt kâr, depo yerleşimi için ise toplama ya da hareket sayısı uygundur. Aynı ürün bir analizde A, diğerinde C çıkabilir; örneğin ucuz ama çok sık toplanan bir ürün değer açısından C, hareket açısından A'dır. Bu nedenle birden fazla sınıflandırmayı yan yana kullanmak daha isabetli kararlar sağlar.

Önce uzun süredir hiç hareket görmeyenleri ayırın; bunlar ölü stok adayıdır ve eritme planı gerekir. Hareket edenler için basit kurallar yeterlidir: daha seyrek sayım, sabit sipariş miktarı ya da yalnız müşteri siparişi geldiğinde tedarik. Ancak çeşit sadeleştirmeden önce bu ürünlerin önemli müşteriler için tamamlayıcı olup olmadığını kontrol edin. Opak AI Rapor ile hareketsiz ürünleri Türkçe soru sorarak listeleyebilirsiniz.

Paket OluşturDemo Talep Et